“Unutkanlık ihmal edilmemeli!”
Güven Hastanesi Nöroloji Bölümü’nde görev yapan Doç. Dr. Aslıhan Taşkıran Sağ, unutkanlık her zaman Alzheimer hastalığını işaret etmeyebileceğini ancak bazı değişikliklerin yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı. Alzheimer’ın erken belirtilerinden biri, yakın dönem bellekte yaşanan sorunlardır: aynı soruyu kısa aralıklarla tekrar sormak, yeni öğrenilen bilgileri hatırlayamamak veya yakın zamanda yapılan bir görüşmeyi unutmak. Bu tür unutkanlıklar, giderek sıklaşır ve kişinin günlük yaşamını etkilerse, dikkatle değerlendirilmelidir.
Sağ, mekan algısındaki değişikliklerin de erken dönemde görülebileceğini belirtti. Daha önce birçok kez gittiği bir yerde yolunu bulmakta zorlanmak, bulunduğu yeri karıştırmak veya eve nasıl döneceğini kestirememek önemli bir işarettir. Tekrar eden yön bulma güçlüğü ve güvenliği tehdit edecek boyuta ulaşma durumunda nörolojik değerlendirme gereklidir. Alzheimer hastalığında bellek, planlama ve problem çözme becerileri de etkilenir; yıllardır yapılan bir yemeğin aşamalarını karıştırmak, faturaları ödemekte zorlanmak veya alışveriş sırasında para hesabını yapamamak erken belirtiler arasında yer alır. Özellikle bağımsız biçimde yürütülen işlerde belirgin ve tekrarlayan güçlük yaşanması önem taşır.
Sağ, Alzheimer hastalığının yalnızca unutkanlıkla sınırlı olmadığını, içe kapanma, sosyal etkinliklerden uzaklaşma, sözcük bulma zorluğu, karar verme güçlüğü, kaygı ve kişilik değişikliklerinin de tabloya eşlik edebileceğini söyledi. Bu tür değişiklikler, bellek sorunlarından önce başlayabilir. Unutkanlığın vitamin eksiklikleri, tiroit hastalıkları, depresyon, uyku bozuklukları, bazı ilaçlar ve farklı nörolojik hastalıklardan kaynaklanabileceğini belirten Dr. Sağ, nedenin belirlenebilmesi için kişinin tıbbi öyküsü, kullandığı ilaçlar, bilişsel durumu ve günlük yaşam becerilerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Gerekli durumlarda kan tetkikleri ve beyin görüntüleme yöntemlerinden yararlanılabilir; erken başvuru, tedavi edilebilir nedenlerin belirlenmesine ve Alzheimer saptanması durumunda tedavi, takip ve yaşam planının daha erken oluşturulmasına olanak sağlar. Günlük yaşamı etkileyen ve giderek artan bilişsel değişiklikler yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak görülmemelidir.
