Türkiye’den yapay zeka için uluslararası mekik diplomasisi
Türkiye, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın koordinasyonunda yürütülen 2026‑2030 “Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı” çerçevesinde, yapay zeka alanında küresel standartların belirlenmesinde etkin rol üstlenerek yerli ürünlerin ihracatını kolaylaştırmayı ve bölgesel liderliğini güçlendirmeyi hedefliyor. Plan, Türkiye’nin “mekik diplomasisi”ni artırarak uluslararası kuruluşlar ve ülkeler arasında işbirliğini derinleştirmeyi amaçlıyor. Bu çerçevede OECD Yapay Zeka İlkeleri, Küresel Yapay Zeka Güvenliği Ağı, Birleşmiş Milletler ve G20 platformlarında aktif katılım sağlanacak.
Plan kapsamında Türkiye, 2027 sonuna kadar en az beş ülkeyle ikili yapay zeka işbirliği çerçevesi anlaşması, üç uluslararası kurumla mutabakat anlaşması ve üç hedef pazarda karşılıklı tanıma ya da uygunluk işbirliği başlatmayı hedefliyor. OECD, G20, BM, ISO/IEC, ITU ve UNESCO süreçlerinde teknik görüş, pozisyon belgesi sunulacak; ortak bildirilere katkı ve çalışma gruplarına katılım sağlanacak. Başarı, yalnızca anlaşmalarla ölçülmeyecek; teknik çalışma grupları, ortak test protokolleri, tanıma mekanizmaları, veri‑hesaplama paylaşım çerçeveleri ve ihracatı kolaylaştıran somut çıktılar da değerlendirilecek.
Bölgesel düzeyde, Türk Dilleri Büyük Dil Modeli 2027 sonuna kadar üretim ortamına alınacak; TDT, İİT, D8 ve diğer ortaklarla kapasite geliştirme programları yürütülecek. Oğuz, Kıpçak ve Karluk dil ailelerini kapsayan pilot çalışmalarda ortak altyapı ve yüksek başarımlı hesaplama kapasiteleri kullanılacak. Model, kamu hizmetleri, eğitim, çeviri, bilgi erişimi ve kültürel miras uygulamalarında hizmet edecek. İstanbul, yapay zeka için uluslararası vitrini ve yatırım diplomasi şehri olarak konumlandırılarak global etkinlikler, yatırımcı buluşmaları, demo günleri ve ortak geliştirme programları şehirde gerçekleştirilecek; Terminal İstanbul bu çalışmaların buluşma yerini oluşturacak.
