Avrupa’yı Kavuran Sıcaklar: Çocuklar ve Yaşlılar İçin Korkutan Uyarı
—
Haber merkezi… Avrupa bu kez gerçekten cayır cayır yanıyor. Sıcak hava dalgası kıtayı öyle bir sardıki, uzmanlar soluğu kesti. Ama bu seferki uyarılar sadece yaşlılar için değil, küçük çocuklar içinde… İnanılır gibi değil ama Fransa’da pazartesi günü iki çocuk otomobil içinde hayatını kaybetti. İkiside ufacık. İkiside sıcak yüzünden…
Olayın ayrıntılarına inelim. Kamu sağlığı uyarıları genelde 65 yaş üstüne odaklanır ya, işte bu olay gösterdiki çocuklar daha bi savunmasız. Vücutları ısıyı düzenleyemiyor, terleme mekanizmaları zayıf. Hele bir yaşın altındaki bebekler… Onların durumu dahada vahim. Lancet Countdown’ın 2026 Avrupa raporuna göre, sıcak hava dalgaları bebekleri ve yaşlıları orantısız biçimde etkiliyor.
Rakamlar korkunç. 2015-2024 arasında yaşlıların sıcak dalgasına maruz kalma oranı, 1991-2000’e göre yüzde 266 artmış. Bebeklerde ise bu artış yüzde 121. Yani sadece iki kat değil, nerdeyse üç kat… Fransa’daki iki çocuk ölümü işte tam bu tablonun acı bir yansıması. Sıcaklıklar yükseldikçe araba içi adeta fırına dönüşüyo, çocuklar birkaç dakikada hayatını kaybedebiliyor.
Peki yaşlılar… Durumları hiç iç açıcı değil. Paris’teki Pitié-Salpêtrière Üniversitesi Hastanesi’nden Prof. Jacques Boddaert, aşırı sıcakların yaşlılar için “gerçek bir çile” olduğunu söylüyor. Yaş ilerledikçe vücut ısıyı kontrol edemiyor. Susuzluk hissi zayıflıyor, yaşlılar susadığını fark etmiyor bile. Üstelik kronik hastalıklar var, ilaçlar var. Kalp ilaçları, idrar söktürücüler… Bunlar sıcakta ek risk yaratıyor.
Boddaert’in bir uyarısı daha var. Bakım veren kişiler yazın tatile çıkıyormuş, yaşlıyı yalnız bırakıyormuş. “Bu durum çok tehlikeli hale gelebilir” diyor. Gerçekten de yalnızlık, yoksulluk, bakıma bağımlılık sıcakları daha da ölümcül kılıyor. Fransız epidemiyolog Noemie Letellier de aynı şeyi vurguluyor: Tüm yaşlılar aynı risk altında değil. Ekonomik güçlük çekenler, kronik hastalar, engelliler, yalnız yaşayanlar… Özellikle yaşlı kadınlar, erkeklere göre dahada kırılgan. Çünkü kaynakları daha sınırlı, sosyal destekleri daha az.
Neyse… Çocuklara dönelim. Aşırı sıcakların çocuklarda ölüme yol açması nadir olsa da, sağlık sorunları ciddi. Astım atakları, sıcak çarpması, acil servis başvuruları artıyor. Hatta okul performansı bile düşüyormuş. Journal of Climate Change and Health’de 2024’te yayınlanan bir inceleme, sıcakların erken doğum ve düşük doğum ağırlığıyla bağlantılı olduğunu ortaya koydu. Hamile kadınlar içinde risk büyük.
Climate Central’ın geçen yılki raporu ise çarpıcı: İklim değişikliği, 200’den fazla ülkede son beş yılda hamileler için riskli sıcak günlerin yıllık ortalamasını en az iki katına çıkardı. İki kat! Varın siz düşünün.
Uzmanlar ne diyor peki? İngiltere’den Doç. Heather Massey, bol su içilmesini, günün en sıcak saatlerinde dışarı çıkılmamasını öneriyor. Evde perde veya panjurları kapatmak, gece pencereleri açıp havayı soğutmak… Bunlar basit ama hayat kurtarıcı tedbirler.
Bakalım bundan sonra ne olacak? Sıcaklar daha da şiddetlenecek mi? 2003’teki gibi 70 bin kişinin ölümüne yol açan o korkunç dalga geri mi dönüyor? Uzmanlar bu haftaki sıcakların o seviyeye ulaşabileceğini söylüyor. İşte böyle arkadaşlar, gelişmeleri takip ediyoruz. Herkes kendine ve sevdiklerine dikkat etsin. Sıcak öldürüyor unutmayın.
Kaynak: Orijinal Haber
