Prostat kanserinde erken tanı ve kişiye özel tedavi öne çıkıyor – Sağlık Haberleri

Prostat kanseri erken evrelerde genellikle belirti vermemekte; bu nedenle 45–50 yaş arası erkeklerin kişisel risk faktörlerini değerlendirmesi önemlidir. Uzm. Dr. Haydar Güler, PSA testinde yüksek değerin tek başına kanser tanısı koymadığını, iyi huylu prostat büyümesi, prostat iltihabı ve idrar yolu enfeksiyonları gibi durumların da PSA’yı yükseltebileceğini vurguladı. Hastanın yaşı, prostat hacmi, PSA’nın zaman içindeki değişimi, muayene bulguları ve gerektiğinde multiparametrik prostat MR’sı birlikte değerlendirilmelidir.

Multiparametrik MR, şüpheli bölgelerin tespiti ve biyopsinin bu alanlara yönlendirilmesinde önemli bir araçtır. Güler, bu yaklaşımın gereksiz biyopsilerin ve klinik açıdan önemsiz kanserlerin tanısının azaltılmasına katkı sağladığını belirtti. Ancak MR’ın tek başına %100 kesin sonuç vermediğini, PSA yoğunluğu, aile öyküsü ve diğer risk faktörlerinin de dikkate alınması gerektiğini söyledi.

Tedavi planlaması artık tek bir protokole dayanmıyor. PSA düzeyi, MR ve biyopsi sonuçları, hastalığın yayılımı, risk grubu, yaş, genel sağlık durumu ve hastanın beklentileri tümü tedavi kararını etkiliyor. Düşük riskli hastalarda “aktif izlem” uygulanabilir; bu yöntemde hastalık tedavisiz bırakılmaz, PSA, MR, muayene ve gerektiğinde biyopsi ile düzenli takip sağlanır. Robotik cerrahi, görüntüleme ve hassas hareket avantajı sunsa da idrar kaçırma veya cinsel fonksiyon kaybı riskini ortadan kaldırmaz. Son on yılda metastatik ve hormon tedavisine rağmen ilerleyen prostat kanserinde yeni nesil hormon ilaçları, kemoterapi, hedefe yönelik tedaviler ve PSMA hedefli radyoligand tedaviler seçenekler arasında yer alırken, PSMA PET/BT lenf nodları ve kemiklerdeki küçük metastazları tespit ederek hastalığın evresini ve tedavi planını değiştirebiliyor. Güler, 45–50 yaş arası erkeklerin risk değerlendirmesine erken başlamalarını, aile öyküsü bulunanlarda ise bu sürecin daha erken başlatılması gerektiğini öneriyor.