Her gün probiyotik kullanmalı mıyız? Uzman yanıtladı

Probiyotik takviyeler, marketlerden eczanelere kadar yaygınlaşmış ve sosyal medyada bağırsak sağlığı veya bağışıklık sistemini desteklediği iddialarıyla sıklıkla önerilmektedir. Ancak bilimsel araştırmalar, sağlıklı bireylerin günlük probiyotik alımının büyük bir fayda sağlamadığını ortaya koymaktadır. Örneğin, 2021 yılında yapılan en büyük soğuk algınlığı çalışması, probiyotik kullananlarla plasebo alanlar arasında hastalık şiddeti açısından anlamlı bir fark bulamamıştır. Aynı yıl antibiyotik sonrası ishalin önlenmesinde de probiyotiklerin belirgin bir yararı tespit edilmemiştir.

Büyük ölçekli meta‑analizlerde de benzer sonuçlar elde edilmiştir. 2020’te derlenmiş 82 çalışma ve 12.000 katılımcı içeren kapsamlı inceleme, enfeksiyona bağlı ishalin önlenmesinde probiyotik takviyelerinin etkili olduğuna dair kanıt bulamamıştır. Probiyotiklerin faydası iddiaları, çoğunlukla düşük kaliteli çalışmalara dayanmaktadır ve bazı araştırmalar daha sonra geri çekilmiştir. Uzmanlar, bağırsak mikrobiyomunun karmaşık yapısı nedeniyle tek bir bakteri türünün takviyesinin beklenen sonuçları getirmeyebileceğini vurgulamaktadır.

Riskler de göz ardı edilmemelidir. 2021’de yapılan bir Cochrane incelemesi, gebelikte diyabetin önlenmesi amacıyla probiyotik kullanımının çok az fayda sağladığını ve preeklampsi riskini artırabileceğini rapor etmiştir. Probiyotik ürünlerin içeriklerinde büyük varyasyon olması, standart bir tanımın zor olmasına yol açar; bu nedenle belirli bir probiyotik türünün belirli bir sağlık sorunu için faydalı olup olmadığı kişiden kişiye değişebilir. Günlük takviye yerine yoğurt, kimchi ve lahana turşusu gibi fermente gıdaların tüketilmesi, mevcut kanıtlar çerçevesinde makul bir alternatiftir. Sonuç olarak, sağlıklı bireylerin özel bir gerekçe olmadan her gün probiyotik takviyesi almasının sağlık açısından büyük bir avantaj sağlamadığı görülmektedir.