Dünyada bir ilk: Yapay zeka destekli beyin ameliyatında tümör çıkarıldı
48 yaşındaki Rhys Hibbert, Bedfordshire’da ikamet eden iki çocuk babası, İngiltere’de gerçek zamanlı yapay zeka desteğiyle beyin ameliyatı geçiren ilk hasta oldu. 11 milimetrelik, kanserli olmayan bir hipofiz bezi tümörü, optik sinirlere baskı yaparak görme kaybına yol açabilirdi. 18 ay önce bir yürüyüş sırasında bilincini kaybeden Hibbert’in beyninin taranmasında tümör tespit edildi. Tümörün arterler ve sinirler yakınında bulunması, ameliyatı riskli kıldı.
Ameliyat University College London Hastanesi’nde, burundan ilerletilen ince bir endoskop ile kafatasının tabanındaki tümöre ulaşıldı. Cerrahlar, canlı video görüntüsünü analiz eden yapay zeka sistemine başvurdu. Sistem, cerrahi aletleri takip ederken damar ve sinirlerin olası konumlarını işaretledi ve cerrahları, damar ve sinirlerin arkasındaki kemik ve zar tabakasının altında en güvenli çıkarma noktasına yönlendirdi. Araştırmacılar, yapay zekayı yüzlerce hipofiz tümörü ameliyatı videosu üzerinde eğiterek anatomik yapıların tanınmasını sağladı. Sistem, cep telefonlarındaki yüz tanıma teknolojisine benzer şekilde çalışıyor, ancak beyin içindeki görünecek şekilde görünmeyen yapıları tanıyor.
Ameliyattan sonraki ilk günlerde Hibbert’in görüşü belirgin şekilde iyileşti. Gözlerini açtığında yaklaşık 360 derece görüşe sahip olduğunu ve bir yıldır olduğu kadar net göremediğini ifade etti. Sekiz hafta içinde görmesinde birkaç günde bir artış görüldü; enerjisi geri geldi ve önceki yan etkiler ortadan kalktı. Hibbert, “Hayatımı bana geri verdi” diyerek duygularını paylaştı. Araştırma ekibi, yapay zekanın cerrahların yerini almadığını, tüm kontrolün operasyonu gerçekleştiren doktorlarda olduğunu vurguladı.
