C vitamini soğuk algınlığını önlüyor mu: Araştırmalar ne söylüyor?
Kış aylarında soğuk algınlığına karşı C vitamini takviyeleri yaygın bir uygulama haline gelmiştir. 1970’te Linus Pauling, günde 1000‑2000 mg C vitamini almanın bağışıklığı güçlendireceğini savunmuş, ancak sonrasında yapılan araştırmalar bu iddiaları eleştirerek etkisini çok sınırlı göstermiştir.
2023’te yayımlanan, 2 736 sağlıklı bireyi kapsayan 10 çalışma meta‑analizi, günde en az 1000 mg C vitamini kullananların ağır soğuk algınlığı belirtilerinde %15’lik azalma gösterdiğini ortaya koymuştur. Aynı analiz, yetişkin ve çocuklarda belirtilerin şiddeti ile süresinin yaklaşık %8‑14 oranında kısaldığını bulmuştur; şiddetli belirtiler beş gün sürerken ortalama 12 saat süre kısaltılmıştır. Ancak hastalık belirtileri başladıktan sonra C vitamini almanın belirgin bir faydası gözlenmemiştir.
Yüksek dozda C vitamini, ishal, mide bulantısı, karın krampları ve şişkinlik gibi gastrointestinal sorunlara yol açabilir; ayrıca böbrek taşı riskini artıran oksalat atılımına, demir emilimini artırarak kalıtsal demir birikimi hastalıklarını kötüleştiren etkilerine ve bazı kanser tedavileri ile statinlerin etkileşim potansiyeline sahiptir. Bu nedenle, özellikle yüksek dozlu ve düzenli takviye kullanmadan önce doktorla görüşmek önerilmektedir.
