Araştırma ortaya koydu: Vücuttaki organlar farklı hızlarda yaşlanıyor

Araştırma, Avusturya Bilimler Akademisi CeMM Moleküler Tıp Araştırma Merkezi ve Viyana Üniversitesi Ludwig Boltzmann Ağ Tıbbı Enstitüsü işbirliğiyle yürütüldü. Çalışmada 983 bireyden elde edilen 40 farklı doku türünden toplam 25 712 yüksek çözünürlüklü görüntü incelendi. Yapay zeka modelleri, yaklaşık 480 milyon görüntü parçasını analiz ederek doku görünümünü en çok etkileyen faktörün yaş olduğunu belirledi ve “doku saati” adı verilen biyolojik yaş tahmin modelleri geliştirildi. Ortalama 4,9 yıl hata payıyla model, telomerlerin kısalması, doku hasarı ve kronik hastalık sayısı gibi geleneksel yaşlanma göstergeleriyle uyumludur.

Elde edilen sonuçlar, organların tek tip bir hızda yaşlanmadığını ortaya koydu. Akciğer, böbrek, pankreas ve adrenal bezlerde 20 ila 40 yaşları arasında hızlanmış yaşlanma belirtileri tespit edildi. Bazı dokularda ise yaşlanma daha karmaşık bir seyir izlerken, belirgin değişimler daha ileri yaşlarda gözlendi. Uterüste menopoz döneminde belirgin bir değişim gözlendi. Böbrek yetmezliği birden fazla dokuda hızlanmış yaşlanma sinyalleriyle ilişkilendirildi; diyabet ise özellikle pankreası etkiledi.

Ayrıca araştırmacılar, doku örneklerinden elde edilen yaşlanma verilerini aynı bireylerin kanındaki gen aktivitesi profilleriyle karşılaştırdı ve kan temelli modeller geliştirdi. Bu modeller, Alzheimer hastalığında beyinde en güçlü yaşlanma sinyalini, Crohn hastalığında ise sindirim sisteminin farklı bölümlerinde hızlanmış yaşlanmayı ortaya koydu. Diğer hastalıklar arasında kistik fibroz, vaskülit, diyabet ve inme ile ilişkili yaşlanma örüntüleri de tespit edildi.