Alzheimer 2050’de Türkiye’nin en önemli sağlık sorunu olabilir! Bu 8 öneriyi mutlaka yapın – Sağlık Haberleri
21 Eylül Dünya Alzheimer Günü kapsamında Nöroloji Bölümü’nden Prof. Dr. Yasemin Biçer Gömceli, Alzheimer hastalığının dünya genelinde giderek büyüyen bir halk sağlığı sorunu haline geldiğini ifade etti. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre dünyada yaklaşık 57 milyon kişi demansla yaşıyor ve her yıl yaklaşık 10 milyon yeni vaka görülüyor; demans vakalarının yüzde 60‑70’inin Alzheimer olduğu belirtiliyor.
Türkiye’de de yaklaşık 700 bin kişinin Alzheimer ve diğer demans türleriyle mücadele ettiği tahmin ediliyor. Nüfusun hızlı yaşlanması nedeniyle bu sayının 2050 yılına kadar 2‑2,5 katına çıkması bekleniyor. 65 yaş üstü nüfus oranının 2050 yılında yüzde 10 seviyelerinden yüzde 23’e ulaşması öngörülüyor, bu da hastalığın ülke için önemli bir halk sağlığı sorunu olabileceğini gösteriyor.
Alzheimer’ın beyindeki sinir hücrelerinin ilerleyici hasar görmesi ve ölmesi sonucu ortaya çıkan nörodejeneratif bir hastalık olduğu, bellek, düşünme, dil, yargı ve günlük yaşam becerilerini zaman içinde bozduğu belirtildi. Hastalık çoğunlukla 65 yaş üzerinde başlasa da, genç yaşlarda da görülebiliyor; belirtiler hafif unutkanlıkla başlayıp zamanla yakın geçmişi hatırlamakta zorlanma, eşyayı yanlış yerlere koyma, kelime bulma güçlüğü, yön bulma sorunları ve karar vermede zorluk şeklinde ilerliyor. İlerleyen evrelerde bağımsız yaşam neredeyse imkansız hale gelebilir. Prof. Gömceli, risk faktörlerinin yaş, aile öyküsü, APOE 4 geni, yüksek tansiyon, diyabet, yüksek kolesterol, obezite, kalp‑damar hastalıkları, fiziksel hareketsizlik, sigara, aşırı alkol tüketimi, sosyal izolasyon, işitme kaybı, kafa travmaları ve hava kirliliği olduğunu vurguladı. Erken tanı ve müdahalede hastalığın seyrini yavaşlatmak mümkün olduğu, haftada en az 150 dakika orta şiddette fiziksel aktivite, Akdeniz veya DASH tarzı beslenme, tansiyon, kan şekeri ve kolesterol kontrolü, sosyal ve zihinsel aktivitelerin sürdürülmesi, işitme‑görme sorunlarının ihmal edilmemesi, sigara ve aşırı alkolden uzak durulması, kaliteli uyku ve stres yönetimi, kafa travmalarından korunma önerileriyle Alzheimer riskinin azaltılabileceğini belirtti. Unutkanlık veya davranış değişiklikleri fark edildiğinde nöroloji uzmanına başvurmanın önemine dikkat çekti.
